چگونه قبل از دانلود، از آلوده نبودن فایلها به ویروس مطمئن شویم؟
چگونه قبل از دانلود فایل بررسی کنیم که آیا یک فایل ویروسی دارد؟
دانلود یک ویروس کامپیوتری میتواند برای کسبوکار یا اطلاعات شخصی شما فاجعهای ایجاد کند و منجر به سرقت دادههای حساس شود. در این مقاله، تمامی نکات لازم برای دانلود ایمن نرمافزارها، برنامهها و فایلها از وب را بررسی میکنیم. دانلود فایلها از طریق اینترنت همواره خطراتی را به همراه دارد، بهویژه زمانی که از منابعی استفاده میکنیم که نمیتوانیم ۱۰۰٪ به صحت آنها اعتماد کنیم.
چند بار با مراجعه به یک وبسایت و کلیک بر روی دکمه دانلود، یک برنامه جدید، آهنگ مورد علاقه خود یا یک برنامه رایانهای رایگان را دریافت کردهاید؟ اکثر افراد این کار را امری عادی تلقی میکنند و اغلب تنها به نرمافزار آنتیویروس خود (مانند "خرید لایسنس Eset") اتکا میکنند تا در صورت تلاش برای دانلود محتوای آلوده، به آنها هشدار دهد. در حالی که داشتن نرمافزار آنتیویروس اورجینال، یک سد دفاعی قوی در برابر ویروسها و بدافزارها محسوب میشود، اما ممکن است نتواند در لحظه همه تهدیدات را تشخیص دهد. دلیل این امر، حجم عظیم بدافزارهای جدید است؛ به طوری که مؤسسه AV-Test آلمان بیش از ۴۳۲,۰۰۰ بدافزار جدید را هر روز شناسایی میکند (یعنی تقریباً یک بدافزار و ویروس در هر ۰.۲ ثانیه). این آمار نشان میدهد که حتی بهترین برنامههای آنتیویروس نیز اساساً تشخیص فوری همه تهدیدات را غیرممکن میسازند. در چنین شرایطی، چه راهکاری پیش رو داریم؟
چگونه تشخیص دهیم که یک فایل قبل از دانلود دارای ویروس است؟
در این مقاله، به این پرسش کلیدی پاسخ خواهیم داد. ما شما را با روشهای مختلف بررسی فایلها پیش از دانلود آشنا میکنیم. اما پیش از آن، اجازه دهید اهمیت این بررسیها را برای دستگاه شما روشن سازیم.
به عنوان مثال: ما فایلها و اسنادی را که از طریق ایمیل یا منابع دیگر دریافت میکنیم، دانلود میکنیم. در بسیاری از مواقع، منبع فایل برای ما کاملاً مشخص است، مانند عکسی که منتظرش هستیم و جای نگرانی نیست. اما گاهی اوقات فایلهایی از منابع ناشناخته یا حتی از دوستان و خانواده دریافت میکنیم که ممکن است حاوی برنامههای مخرب و خطرناک باشند. انواع مختلفی از فایلها وجود دارند که بدافزارها میتوانند در آنها پنهان شوند؛ مانند فایلهای فشرده، فایلهای اجرایی، فایلهای Office که حاوی ماکرو هستند، یا حتی فایلهای تصویری. بیایید دریابیم که چگونه میتوانیم از خود در برابر فایلهای آلوده، چه قبل از دانلود از اینترنت و چه پس از آن، محافظت کنیم.
چرا دانستن نحوه بررسی فایلها پیش از دانلود، حائز اهمیت است؟
برای درک خطرات احتمالی دانلود یک فایل بدون بررسی اولیه، کافی است به گزارشهای تهدیدات امنیتی منتشر شده توسط شرکتهای معتبر فناوری نگاهی بیندازید. در زمان نگارش این مقاله، صفحه آمار فعالیت تهدید جهانی مایکروسافت نشان میدهد که در ۳۰ روز گذشته، بیش از ۹۴ میلیون دستگاه در سراسر جهان به بدافزار آلوده شدهاند.
جلوگیری از دانلود فایل ویروسی
نرمافزارهای مخرب در اشکال گوناگونی وجود دارند و معمولاً بر اساس عملکردشان هنگام آلوده کردن دستگاه، طبقهبندی میشوند. چند نمونه از بدافزارهای رایج عبارتند از:
Trojans (تروجانها)
Worms (کرمها)
Adware (تبلیغافزارها)
Spyware (جاسوسافزارها)
Rootkits & Ransomware (روتکیتها و باجافزارها)
چگونه میتوان ایمن بودن یک برنامه یا فایل را تشخیص داد؟
بسیاری از انواع بدافزارها معمولاً در برنامههای آلوده پنهان شده و از طریق وبسایتهای قانونی جعلی یا هکشده منتشر میشوند. (ایمیل نیز یکی دیگر از بردارهای حمله متداول است که هکرها برای انتشار بدافزار از آن بهره میبرند.) پس از بارگیری بدافزار در رایانه، مهاجمان میتوانند از روشهای مختلفی برای ایجاد آسیبهای جبرانناپذیر استفاده کنند.
در واقع، یک راه سریع و آسان برای بررسی وجود ویروس قبل از دانلود فایل وجود دارد: میتوانید از ابزاری مانند VirusTotal استفاده کنید.
۱. بررسی فایلها پیش از دانلود با استفاده از اسکنر آنلاین VirusTotal
VirusTotal یکی از دقیقترین و سریعترین تحلیلگرهای بلادرنگ فایلها، URLها، دامنهها و آدرسهای IP در وب است. این ابزار رایگان و کاربرپسند است و نیازی به دانلود نرمافزار ندارد. کافی است یک فایل را آپلود کنید یا یک URL را اسکن نمایید تا اسکنر تقریباً هر نوع فایلی - از فایلهای اجرایی ویندوز و کدهای جاوا اسکریپت گرفته تا فایلهای PDF و فایلهای تصویری - را برای شناسایی ویروسها و سایر بدافزارها بررسی کند. این اسکنر آنلاین به شما امکان میدهد تا یک فایل را در عرض چند ثانیه و قبل از دانلود در دستگاه خود، بررسی کرده و لایه امنیتی مضاعفی برای خود فراهم کنید.
فرض کنید میخواهید از ایمن بودن نرمافزار جدیدی که قصد دانلود آن را دارید، اطمینان حاصل کنید. برای این منظور، کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
به وبسایتی که فایل مورد نظر را از آن دانلود میکنید، بروید. روی لینک دانلود کلیک راست کرده و آدرس URL را کپی کنید.
به وبسایت VirusTotal مراجعه کنید. سه گزینه اصلی (FILE، URL و SEARCH) را مشاهده خواهید کرد. روی گزینه URL کلیک کنید تا به تب مربوطه هدایت شوید.
۳. آدرس URL کپیشده را در کادر سفید وارد کرده و کلید Enter را فشار دهید.
۴. پس از چند ثانیه، VirusTotal نتایج را به شکلی مشابه تصویر زیر نمایش میدهد:
در فهرست نتایج، میتوانید آدرسهای ایمن (با رنگ سبز) و ناایمن (با رنگ قرمز) را مشاهده کنید.
همچنین، صفحه VirusTotal ابزاری برای تجزیه و تحلیل فایلهایی که از پیش در رایانه شما ذخیره شدهاند، ارائه میدهد. برای این منظور، به برگه "File" رفته و روی گزینه "Upload and scan file" کلیک کنید. برای دسترسی به این قابلیت، به آدرس virustotal.com مراجعه نمایید.
پس از بارگیری فایل مورد نظر، سیستم آن را تجزیه و تحلیل کرده و در صورت کشف هرگونه محتوای مخرب، به شما اطلاع خواهد داد. این فرآیند از طریق فهرستی از نتایج حاصل از موتورهای جستجوی ویروس آنلاین انجام میشود.
تشخیص ویروسها پیش از دانلود فایلها
برای سهولت بیشتر، میتوانید از افزونههای مرورگر (Extensions) استفاده کنید که قابلیتهای مرورگر شما را گسترش میدهند. ما یک افزونه بسیار کاربردی در این زمینه یافتهایم که با VirusTotal کار میکند و به شناسایی صفحات و فایلهای مخرب کمک میکند. این افزونه برای مرورگرهای Google Chrome، Mozilla Firefox و Internet Explorer در دسترس است.
پس از نصب افزونه (طبق دستورالعملهای خود مرورگر)، کافی است هنگام دانلود هر فایل، روی لینک مربوطه کلیک راست کرده و گزینه Analyze with Total Virus را انتخاب کنید.
پنجرهای جدید با خلاصهای از نتایج تحلیل نمایش داده میشود. این خلاصه، نتیجه مشترکی از تحلیل توسط دهها سیستم است. برای مشاهده گزارش کامل، میتوانید روی گزینه "مشاهده نهایی تحلیل" (View final analysis) کلیک کنید.
